นายปรีชา สถิตย์เรืองศักดิ์ / หาดใหญ่ จ.สงขลา

“ รู้จัก !” กลุ่มอาการ  นิ้วมือชา จากการกดทับเส้นประสาทบริเวณข้อศอก  [ Cubital Tunnel Syndrome ]

   นพ.สุนทร ศรีสุวรรณ์ อาจารย์แพทย์ ภาควิชาศัลยศาสตร์ออร์โธปิดิกส์ โรงพยาบาลศูนย์หาดใหญ่  อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา กล่าวถึง  กลุ่มอาการชาชนิดหนึ่ง โดยมีอาการชาตรงบริเวณท้องแขน ต่อเนื่องมาถึงนิ้วนาง และนิ้วก้อย  ซึ่งทางการแพทย์ เรียกว่า

กลุ่มอาการ เส้นประสาทอัลน่าถูกกดทับ (Cubital Tunnel Syndrome)

    เส้นประสาทอัลน่าคืออะไร

เส้นประสาทอัลน่า (Ulnar nerve) เป็นเส้นประสาทที่ควบคุมการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อบางส่วนในมือและแขน รวมถึงรับความรู้สึกจากนิ้วนางและนิ้วก้อย เมื่อเส้นประสาทนี้ถูกกดทับบริเวณข้อศอก จะทำให้เกิดภาวะที่เรียกว่า Cubital Tunnel Syndrome หรือ ภาวะเส้นประสาทอัลน่าถูกกดทับ ส่งผลให้เกิดอาการชา ปวด หรืออ่อนแรงบริเวณท้องแขน นิ้วนาง และนิ้วก้อย

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง

ภาวะนี้เกิดจากแรงกดหรือแรงยืดที่ส่งผลต่อเส้นประสาทอัลน่าที่พาดผ่านข้อศอก บริเวณที่เรียกว่า “cubital tunnel” (อุโมงค์ข้อศอก) โดยสาเหตุหลัก ได้แก่

 • การงอข้อศอกเป็นเวลานาน เช่น การใช้โทรศัพท์มือถือ การพิมพ์งาน หรือการขับรถ

 • พฤติกรรมที่ทำให้ข้อศอกถูกกดทับ เช่น วางข้อศอกบนโต๊ะเป็นเวลานาน หรือวางแขนบนที่พักแขนของเก้าอี้

 • การบาดเจ็บที่ข้อศอก เช่น กระแทกแรง ๆ หรือกระดูกข้อศอกหักมาก่อน

 • ข้อศอกผิดรูป เช่น ข้อศอกโก่ง หรือเป็นโรคข้ออักเสบ

 • กล้ามเนื้อหรือเส้นเอ็นหนาตัวขึ้น ทำให้เกิดการบีบรัดเส้นประสาท

กลุ่มเสี่ยงที่อาจเกิดภาวะนี้

 • ผู้ที่ต้องใช้แขนและข้อศอกบ่อย ๆ เช่น นักกีฬา คนทำงานหน้าคอมพิวเตอร์

 • ผู้ที่มีโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ (Rheumatoid arthritis)

 • ผู้ที่มีอาการเส้นประสาทถูกกดทับในจุดอื่น เช่น กลุ่มอาการเส้นประสาทกดทับที่ข้อมือ (Carpal Tunnel Syndrome)

อาการของ Cubital Tunnel Syndrome

อาการของโรคนี้อาจเกิดขึ้นแบบค่อยเป็นค่อยไป และรุนแรงขึ้นเมื่อไม่ได้รับการรักษา โดยทั่วไปจะมีอาการดังต่อไปนี้

 • ชาและรู้สึกเสียวซ่า ที่นิ้วก้อยและนิ้วนาง

 • อาการปวดบริเวณข้อศอก อาจลามไปถึงแขนและมือ

 • อ่อนแรงในมือ ทำให้จับสิ่งของไม่ถนัด

 • กล้ามเนื้อฝ่ามือลีบ หากปล่อยทิ้งไว้นาน อาจทำให้มือเสียรูปและใช้งานไม่ได้ตามปกติ

การวินิจฉัยโรค

แพทย์จะทำการตรวจร่างกายและซักถามประวัติอาการ โดยวิธีวินิจฉัยที่ใช้ ได้แก่

 • การตรวจร่างกาย เช่น กดที่บริเวณข้อศอกเพื่อตรวจว่ามีอาการปวดร้าวลงแขนหรือไม่

 • การตรวจคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อ (EMG) เพื่อวัดการทำงานของเส้นประสาทและกล้ามเนื้อ

 • การตรวจเอกซเรย์ (X-ray) ในกรณีที่สงสัยว่ามีกระดูกผิดรูปหรือมีแรงกดจากกระดูก

    •  การตรวจ MRI เพื่อประเมินตำแหน่งกดทับของเส้นประสาท และวางแผนการผ่าตัด

การรักษา

การรักษาขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ แบ่งออกเป็น 2 วิธีหลัก ได้แก่ การรักษาแบบไม่ผ่าตัด (สำหรับผู้ที่มีอาการไม่รุนแรง)

 • ปรับพฤติกรรม เช่น หลีกเลี่ยงการงอข้อศอกเป็นเวลานาน

 • ใส่อุปกรณ์พยุงข้อศอก เพื่อลดแรงกดบนเส้นประสาท

 • ทำกายภาพบำบัด โดยออกกำลังกายเพื่อเพิ่มความแข็งแรงและยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ

 • ใช้ยาแก้ปวด เช่น ยากลุ่ม NSAIDs (ไอบูโพรเฟน) เพื่อลดอาการอักเสบเป็นครั้งคราว

การรักษาโดยการผ่าตัด (สำหรับผู้ที่มีอาการรุนแรง)

หากอาการไม่ดีขึ้นหลังจากรักษาด้วยวิธีทั่วไป แพทย์อาจแนะนำให้ผ่าตัดเพื่อบรรเทาแรงกดทับที่เส้นประสาท ซึ่งเรียกว่า

การผ่าตัด Cubital Tunnel Release

รูปแบบการผ่าตัด

     จะทำการผ่าตัด 3 ขั้นตอน ดังนี้

 1. การเปิดช่องเส้นประสาท (Cubital Tunnel Release)

 • แพทย์จะทำการขยายช่องทางเดินของเส้นประสาทเพื่อลดแรงกด

 2. การย้ายตำแหน่งเส้นประสาท (Ulnar Nerve Transposition)

 • ย้ายเส้นประสาทไปยังตำแหน่งที่มีแรงกดน้อยกว่า

 3. การตัดและจัดกระดูกข้อศอกใหม่ (Medial Epicondylectomy)

 • ตัดส่วนหนึ่งของกระดูกข้อศอกเพื่อป้องกันการกดทับ

 การฟื้นฟูหลังผ่าตัด

หลังการผ่าตัด ผู้ป่วยต้องปฏิบัติตัวดังนี้

ช่วง 1-2 สัปดาห์แรก

 • ใส่เฝือกหรืออุปกรณ์พยุงข้อศอกเพื่อลดการเคลื่อนไหว

 • ประคบเย็นลดอาการบวม

 • ทานยาแก้ปวดตามแพทย์สั่ง

 หลังจาก 2 สัปดาห์ขึ้นไป

 • เริ่มทำกายภาพบำบัดเพื่อฟื้นฟูการเคลื่อนไหวของแขน

 • หลีกเลี่ยงการยกของหนัก หรือขยับข้อศอกอย่างรุนแรง

 • อาการชาและอ่อนแรงอาจดีขึ้นภายใน 3-6 เดือน

    •    รับประทาน วิตามิน เพื่อช่วยฟื้นฟูเส้นประสาทที่ถูกกดทับ  หรือจนกว่า อาการจะดีขึ้น

สรุป

Cubital Tunnel Syndrome เป็นภาวะที่เส้นประสาทอัลน่าถูกกดทับบริเวณข้อศอก ส่งผลให้เกิดอาการชา ปวด และอ่อนแรง หากมีอาการไม่มาก อาจรักษาโดยปรับพฤติกรรมและทำกายภาพบำบัด แต่หากอาการรุนแรง แพทย์อาจแนะนำให้ผ่าตัด การฟื้นตัวหลังผ่าตัดใช้เวลาหลายเดือน ผู้ป่วยต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด เพื่อให้กลับมาใช้งานแขนและมือได้ตามปกติ